Bir süredir aynı soru aklınızda olabilir: “Bundan sonra ne yapacağım?”
İşiniz kötü gitmiyordur. Hatta bulunduğunuz yere gelmek için yıllarca emek vermiş, başarılı olmuşsunuzdur. Yine de önünüzdeki birkaç yılı bugünkü işinizin devamı olarak düşünmek sizi heyecanlandırmıyordur.
Böyle bir noktada insan hemen seçeneklere bakmaya başlayabilir. Daha büyük bir rol mü? Başka bir sektör mü? Farklı bir çalışma biçimi mi?
Oysa bazen önce seçenekleri çoğaltmak değil, kariyerinizin bundan sonraki döneminden ne beklediğinizi anlamak gerekir.
Eski hedefiniz hâlâ sizin hedefiniz mi?
Kariyerinizin önceki dönemlerinde neye doğru ilerlediğiniz açık olabilir. Bir alanda uzmanlaşmak, yönetici olmak, daha büyük ekipler yönetmek, belirli bir düzeyde gelir elde etmek… Bunlar yıllarca aldığınız kararları yönlendirmiş olabilir.
Bu hedeflere ulaştığınızda yeni soru kendiliğinden cevaplanmaz.
Örneğin uzun zamandır direktör olmayı istiyorsanız, bir sonraki hedefin genel müdürlük olması gerektiğini düşünebilirsiniz. Ama bugün böyle bir rolün getireceği sorumluluğu, çalışma biçimini ve hayatınızda kaplayacağı yeri gerçekten istiyor musunuz?
Ya da yıllardır aynı alanda çalıştığınız için orada devam etmenin doğal olduğunu varsayabilirsiniz. Oysa sizi hâlâ meşgul eden şey alanın kendisi mi, yoksa yıllar içinde kurduğunuz güvenli konum mu?
Bunlar bir değişiklik yapmanız gerektiğini göstermez. Yalnızca geçmişte verdiğiniz kararların bugünkü kararınızı sizin yerinize vermemesi gerektiğini gösterir.
“İlerlemek” sizin için bugün ne demek?
Bir kariyer kararında başarı, gelir, etki, öğrenme, özgürlük, statü ve yaşam biçimi gibi birçok konu birlikte bulunabilir. Bunları sırayla puanlamak herkes için işe yarayan bir yöntem değildir. Asıl mesele, hangilerinin şu anda sizin için belirleyici olduğunu ve aralarında nasıl bir gerilim yaşadığınızı görmektir.
Daha fazla etki istiyor olabilirsiniz ama daha büyük bir ekibi yönetmek istemeyebilirsiniz. Gelirinizi artırmak istiyor, fakat bunun karşılığında seyahat ederek geçireceğiniz zamanı artırmayı istemiyor olabilirsiniz. Yeniden öğrenmek sizi çekebilir; aynı anda yıllardır geliştirdiğiniz uzmanlıktan uzaklaşmakta tereddüt edebilirsiniz.
Bu gerilimlerin varlığı, ne istediğinizi bilmediğiniz anlamına gelmez. Bazen karar vermenin zor kısmı tam olarak budur: Önemsediğiniz şeylerin hepsini aynı anda ve aynı ölçüde elde edemeyeceğinizi kabul etmek.
Bu nedenle “Bir sonraki adımım ne?” sorusunun yanına birkaç soru daha koymak yararlı olabilir:
Neyi artırmak istiyorum? Neyi korumak istiyorum? Neyi geride bırakmaya hazırım?
Yanıtlar netleştikçe, önünüzdeki yolları değerlendirmek de kolaylaşır.
Bulunduğunuz yerde de yeni bir yön çizebilirsiniz
Bir sonraki adımın mutlaka başka bir şirkete geçmek veya terfi etmek olması gerekmiyor.
Bazen mevcut rolünüzde artık hangi işleri üstlenmek istemediğinizi fark edersiniz. Sorumluluklarınızı yeniden düzenlemek, başka bir alanda deneyim kazanmak, daha fazla stratejik işe zaman ayırmak veya kurum içinde farklı bir rolü araştırmak isteyebilirsiniz.
Burada “Kalacağım” demekle “Burada neyi değiştirmek istiyorum?” sorusuna cevap vermek arasında fark var. İlki bazen yalnızca kararı ertelemektir. İkincisi ise bulunduğunuz yerde bilinçli bir kariyer yönü oluşturabilir.
Elbette her kurum böyle bir alan açmaz. Bu da kararınız için önemli bir bilgidir. İstediğiniz yönü tanımladığınızda, bulunduğunuz yerde bunun mümkün olup olmadığını daha somut biçimde araştırabilirsiniz.
Kariyer uyum yeteneği üzerine çalışmalar, kariyer geleceğini düşünme ve olasılıkları keşfetme gibi kaynakları ele alıyor. Bu alandaki meta-analiz de kariyer uyum yeteneği ile planlama, keşif ve karar verme yeterliği arasında ilişkiler buluyor. Bu bulgular sizin hangi yolu seçmeniz gerektiğini söylemez; geleceğe dair seçenekleri bilinçli biçimde incelemenin neden önemli olduğunu anlamaya yardımcı olur.
Kariyer koçluğu bu süreçte hazır bir cevap sunmaz. Bugüne kadar sizi buraya getiren hedeflerle bundan sonra önem vereceğiniz konuları ayırabileceğiniz bir düşünme alanı sağlar. Henüz önünüzde somut bir fırsat yoksa bile, hangi fırsatları araştırmak istediğinizi ve hangilerinin artık size uygun olmadığını görebilirsiniz.
Bir sonraki adımı aramadan önce, hayatınızın ve kariyerinizin bundan sonraki döneminde neye yer açmak istediğinizi düşünmek iyi bir başlangıç olabilir.
F. Filiz Gündoğdu, PCC
Kariyerinizin bundan sonraki döneminden ne beklediğinizi, önünüzdeki seçenekleri ve sizin için anlamlı olabilecek kariyer yönlerini daha geniş bir perspektiften değerlendirmek için Üst Düzey Kariyer Koçluğu sayfamızı inceleyebilirsiniz.